اگر مسیر انتقال آب در یک سیستم سرمایشی یا گرمایشی به درستی طراحی نشده باشد، حتی بهترین فن کویل نیز نمی تواند عملکرد مطلوبی ارائه دهد. لوله کشی فن کویل در واقع ستون فقرات سیستم تهویه مطبوع محسوب می شود و کیفیت اجرای آن تاثیر مستقیمی بر راندمان، مصرف انرژی و طول عمر تجهیزات دارد. در این مقاله به صورت کامل بررسی می کنیم که لوله کشی فن کویل چگونه انجام می شود و مهم ترین اصولی که باید در اجرای آن رعایت شود چیست.
خرید انواع هواساز و فن کویل
با بهترین قیمت، فقط با یک تماس!
لوله کشی فن کویل چیست و چه اهمیتی دارد؟
لوله کشی فن کویل به مجموعه اقداماتی گفته می شود که برای انتقال آب سرد یا گرم از منبع تولید (چیلر یا موتورخانه) به دستگاه فن کویل و بازگشت آن انجام می شود. این مسیر شامل لوله ها، اتصالات، شیرآلات، عایق ها و تجهیزات کنترلی است.
هدف اصلی لوله کشی تامین جریان یکنواخت آب در کویل ها است. اگر فشار آب مناسب نباشد یا مسیر لوله کشی دارای اشکال باشد، فن کویل نمی تواند به طور موثر محیط را سرد یا گرم کند. یک لوله کشی اصولی مزایای زیر را به همراه دارد.
- افزایش راندمان سیستم تهویه
- کاهش مصرف انرژی
- جلوگیری از نشتی و خرابی
- کاهش صدا و لرزش
- افزایش عمر فن کویل
اجزای اصلی سیستم لوله کشی فن کویل
پیش از اجرای لوله کشی باید اجزای اصلی آن به درستی شناخته شوند. هر کدام از این بخش ها نقش مهمی در عملکرد سیستم دارند.
– لوله های رفت و برگشت
در سیستم فن کویل معمولا دو مسیر اصلی وجود دارد که لوله رفت برای انتقال آب سرد یا گرم به فن کویل و لوله برگشت برای بازگرداندن آب به منبع استفاده می شود. در برخی ساختمان ها از سیستم چهار لوله ای استفاده می شود که امکان سرمایش و گرمایش همزمان را فراهم می کند. همچنین قطر مناسب لوله ها بسیار مهم است. اگر قطر لوله کوچک باشد افت فشار افزایش می یابد و اگر بیش از حد بزرگ انتخاب شود هزینه اجرا بالا می رود.
– شیرآلات کنترلی
شیرآلات نقش کنترل جریان آب را دارند و بخش مهمی از لوله کشی فن کویل محسوب می شوند. وجود شیرهای مناسب باعث می شود تعمیرات و تنظیم سیستم آسان تر انجام شود. مهم ترین شیرها شامل موارد زیر می شوند.
- شیر قطع و وصل
- شیر بالانس
- شیر سه راهه یا دو راهه
- شیر هواگیری
– اتصالات
اتصالات شامل زانو، سه راهی، تبدیل و بوشن هستند. کیفیت اتصالات در لوله کشی اهمیت زیادی دارد زیرا نشتی معمولا از محل اتصالات شروع می شود. استفاده از اتصالات استاندارد و نصب صحیح آن ها از مشکلات آینده جلوگیری می کند.
– عایق حرارتی
عایق یکی از مهم ترین بخش های لوله کشی فن کویل است که گاهی نادیده گرفته می شود. وظایف عایق به شرح زیر است.
- جلوگیری از اتلاف انرژی
- جلوگیری از تعریق لوله ها
- کاهش مصرف انرژی
- در لوله های آب سرد، عایق مناسب از تشکیل قطرات آب روی لوله جلوگیری می کند.
مراحل اجرای لوله کشی فن کویل
اجرای اصولی لوله کشی باید بر اساس یک برنامه مشخص انجام شود. رعایت ترتیب مراحل باعث کاهش خطاهای اجرایی خواهد شد.
طراحی مسیر لوله کشی
اولین مرحله، طراحی مسیر مناسب است. در این مرحله موارد زیر تعیین می شوند.
- مسیر عبور لوله ها
- قطر لوله ها
- محل نصب فن کویل
- محل شیرآلات
- شیب لوله ها
طراحی صحیح باعث می شود لوله کشی فن کویل بدون افت فشار اضافی انجام شود.
انتخاب نوع لوله
انتخاب لوله مناسب نقش مهمی در کیفیت کار دارد. لوله های متداول شامل موارد زیر می شود.
- لوله پنج لایه
- لوله مسی
- لوله گالوانیزه
- لوله پلی پروپیلن
هر کدام از این لوله ها مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند. در بسیاری از ساختمان های جدید از لوله پنج لایه استفاده می شود زیرا مقاومت بالا و نصب آسانی دارد.
نصب لوله ها
پس از طراحی، مرحله نصب آغاز می شود. در این مرحله لوله ها باید موارد زیر رعایت شود.
- کاملا تراز نصب شوند.
- فاصله استاندارد از سقف و دیوار داشته باشند.
- به خوبی مهار شوند.
- نصب نامناسب باعث ایجاد صدا و لرزش در سیستم خواهد شد.
تست فشار
پس از اتمام لوله کشی فن کویل باید تست فشار انجام شود. در این آزمایش، لوله ها تحت فشار آب قرار می گیرند تا نشتی احتمالی مشخص شود. انجام تست فشار قبل از پوشاندن لوله ها ضروری است زیرا تعمیر بعدی بسیار دشوار خواهد بود.
عایق کاری
آخرین مرحله اجرای لوله کشی فن کویل عایق کاری است. عایق باید به طور کامل سطح لوله را بپوشاند و درزها به خوبی بسته شوند. همچنین عایق ناقص باعث افزایش مصرف انرژی می شود.
انواع سیستم لوله کشی
انتخاب نوع سیستم بر نحوه اجرای لوله کشی تاثیر مستقیم دارد.
سیستم دو لوله ای
در سیستم دو لوله ای تنها یک مسیر رفت و یک مسیر برگشت وجود دارد. در این روش:
- در یک زمان فقط سرمایش یا گرمایش فعال است.
- هزینه اجرا کمتر است.
- لوله کشی ساده تر است.
- این سیستم در ساختمان های مسکونی رایج تر است.
سیستم چهار لوله ای
در سیستم چهار لوله ای دو مسیر جداگانه برای آب گرم و سرد وجود دارد. ویژگی های این سیستم شامل موارد زیر می شود.
- امکان سرمایش و گرمایش همزمان
- کنترل بهتر دما
- هزینه بیشتر
اجرای لوله کشی در این سیستم پیچیده تر است اما راحتی بیشتری فراهم می کند.
حیاتی ترین نکات در لوله کشی فن کویل
رعایت برخی اصول باعث می شود لوله کشی بدون مشکل کار کند.
انتخاب قطر مناسب لوله
قطر لوله باید بر اساس محاسبات انتخاب شود. قطر نامناسب باعث افت فشار، کاهش راندمان و افزایش مصرف انرژی خواهد شد.
- جلوگیری از هواگرفتگی
وجود هوا در لوله ها باعث اختلال در گردش آب می شود. برای جلوگیری از این مشکل باید شیر هواگیری نصب و شیب مناسب رعایت شود. هواگیری منظم باعث بهبود عملکرد سیستم می شود.
رعایت شیب مناسب
در لوله کشی باید شیب مناسب در نظر گرفته شود. شیب مناسب باعث خروج هوا، تخلیه آب و کاهش مشکلات می شود.
- عایق کاری اصولی
عایق کاری ناقص یکی از مشکلات رایج است. عایق مناسب باعث کاهش مصرف انرژی، جلوگیری از تعریق و افزایش راندمان می شود.
استفاده از بست مناسب
لوله ها باید با بست های مناسب مهار شوند. در غیر این صورت صدا ایجاد می شود، لوله ها حرکت می کنند و اتصالات آسیب می بینند.
- دسترسی آسان برای تعمیرات
یکی از اصول مهم در لوله کشی در نظر گرفتن دسترسی مناسب است. اگر شیرها و اتصالات در محل نامناسب نصب شوند، تعمیرات بسیار دشوار خواهد شد.
اشتباهات رایج در لوله کشی فن کویل
شناخت خطاهای رایج به اجرای بهتر کمک می کند.
– استفاده از لوله نامناسب
برخی مجریان از لوله های نامناسب استفاده می کنند که باعث خرابی زودهنگام می شود.
– عدم تست فشار
حذف تست فشار باعث می شود نشتی ها دیر تشخیص داده شوند.
– عایق کاری ناقص
این مشکل باعث افزایش مصرف انرژی و ایجاد رطوبت می شود.
– طراحی نادرست مسیر
مسیرهای طولانی و پیچیده باعث افت فشار می شوند.
نگهداری سیستم لوله کشی فن کویل
نگهداری مناسب باعث افزایش عمر لوله کشی می شود. رسیدگی منظم از خرابی های پرهزینه جلوگیری می کند. اقدامات مهم شامل موارد زیر می شود.
- هواگیری دوره ای
- بررسی نشتی
- کنترل عایق
- بررسی شیرآلات
اجرای اصولی لوله کشی تاثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم تهویه دارد. انتخاب لوله مناسب، طراحی صحیح مسیر، نصب اصولی و عایق کاری استاندارد از مهم ترین عواملی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند. یک سیستم لوله کشی دقیق نه تنها باعث افزایش راندمان فن کویل می شود، بلکه مصرف انرژی را کاهش داده و از خرابی های زودهنگام جلوگیری می کند. به همین دلیل اجرای صحیح لوله کشی فن کویل باید توسط افراد متخصص و بر اساس اصول مهندسی انجام شود.
بیشتر بخوانید
یونیت هیتر چیست و چه تفاوتی با فن کویل دارد؟
مزایای فن کویل روکار چیست و چه کسانی باید آن را انتخاب کنند؟
مزایای فن کویل سقفی توکار چیست و چرا آن را انتخاب کنیم؟
تفاوت هواساز و فن کویل چیست؟ کدام برای ما مناسب تر است؟
فن کویل ایستاده چیست؟ برای چه محل هایی مناسب است؟
