زمانی که از هواساز چند منطقه ای استفاده نکنید، ممکن است در یک اتاق هوا بیش از حد گرم شود، در اتاق دیگر سردی آزاردهنده ای حس کنید و در بخش دیگری رطوبت به قدری بالا باشد که نفس کشیدن سخت شود. حالا تصور کنید تمام این فضاها با یک سیستم مرکزی، اما با شرایط دمایی و کیفیت هوای متفاوت کنترل شوند. این دقیقا همان جایی است که مفهوم هواساز چند منطقه ای معنا پیدا می کند؛ سیستمی که قرار نیست یک نسخه واحد از هوا را به همه فضاها تحمیل کند، بلکه برای هر بخش، نسخه اختصاصی خودش را می سازد.
خرید انواع هواساز و فن کویل
با بهترین قیمت، فقط با یک تماس!
معرفی هواساز چند منطقه ای
هواساز چند منطقه ای نوعی سیستم تهویه مطبوع پیشرفته است که می تواند هوای چند فضا یا زون مختلف را به صورت مستقل از نظر دما، رطوبت و حجم جریان هوا کنترل کند. در این سیستم، یک دستگاه هواساز مرکزی وجود دارد اما خروجی آن به چند مسیر مجزا تقسیم می شود که هر مسیر به یک منطقه خاص از ساختمان اختصاص دارد.
برخلاف هواسازهای تک منطقه ای که همه فضاها را با شرایط یکسان تهویه می کنند، در هواساز چند منطقه ای هر بخش می تواند شرایط متفاوتی داشته باشد؛ بدون اینکه نیاز به نصب چند دستگاه مجزا باشد.
مفهوم زون در هواساز چند منطقه ای
برای درک بهتر عملکرد این سیستم، ابتدا باید با مفهوم زون یا منطقه آشنا شد. زون به بخشی از ساختمان گفته می شود که نیازهای حرارتی و کیفیت هوای مشابهی دارد. برای مثال یک طبقه اداری که چند اتاق مشابه دارد می تواند یک زون باشد. سالن جلسات، به دلیل تراکم افراد، یک زون جداگانه محسوب می شود. در حالی که بخش سرورها یا اتاق تجهیزات یک زون با نیاز کاملا متفاوت است. در هواساز چند منطقه ای، هر زون به کمک دمپرها و کنترلرهای مستقل، هوای مخصوص خودش را دریافت می کند.
هواساز چند منطقه ای چگونه کار می کند؟
عملکرد این سیستم بر پایه ترکیب هوای سرد و گرم و توزیع هوشمند آن است. به صورت کلی مراحل کار به شکل زیر است.
ابتدا هوا از محیط بیرون یا هوای برگشتی داخل ساختمان وارد دستگاه هواساز می شود. سپس هوا از فیلترها عبور می کند و وارد بخش های سرمایش و گرمایش می شود. در این مرحله، هوا به دو جریان سرد و گرم تقسیم می شود. بعد از آن، این دو جریان با نسبت های متفاوت برای هر زون ترکیب شده و از طریق کانال ها به فضاهای مختلف هدایت می شوند
کنترل نسبت هوای سرد و گرم برای هر زون توسط دمپرهای موتوردار انجام می شود که فرمان خود را از ترموستات همان فضا می گیرند.
اجزای اصلی هواساز چند منطقه ای
برای درک دقیق تر عملکرد این سیستم، شناخت اجزای آن اهمیت زیادی دارد.
– فن
فن وظیفه دارد هوا را در سیستم به جریان بیندازد و فشار لازم برای توزیع هوا در کانال ها را تامین کند.
– فیلترها
فیلترها ذرات گرد و غبار، آلودگی ها و آلاینده ها را حذف می کنند تا کیفیت هوای داخلی حفظ شود.
– کویل سرمایش
این بخش با استفاده از آب سرد یا مبرد، دمای هوا را کاهش می دهد.
– کویل گرمایش
در مقابل، کویل گرمایش با آب گرم یا بخار، دمای هوا را افزایش می دهد.
– دمپرهای منطقه ای
دمپرها مهم ترین بخش هواساز چند منطقه ای هستند. این قطعات میزان ورود هوای سرد یا گرم به هر زون را تنظیم می کنند.
– سیستم کنترل
شامل ترموستات ها، سنسورها و کنترلر مرکزی است که همه اجزا را هماهنگ می کند.
تفاوت هواساز چند منطقه ای با هواساز معمولی
هواساز معمولی یا تک منطقه ای فقط یک شرایط دمایی را برای کل ساختمان ایجاد می کند. یعنی اگر دما تغییر کند، همه فضاها به یک اندازه تحت تاثیر قرار می گیرند. اما در هواساز چند منطقه ای، هر فضا می تواند تنظیمات اختصاصی داشته باشد. این تفاوت باعث تغییرات زیر می شود.
- مصرف انرژی بهینه تر می شود.
- آسایش حرارتی افزایش می یابد.
- کنترل رطوبت دقیق تر انجام می شود.
- نیاز به تجهیزات جداگانه کاهش می یابد.
مزایای هواساز چند منطقه ای
با انتخاب هواساز چند منطقه ای به عنوان سیستم تهویه مطبوع فضا، می توانید از مزایای زیر بهره مند شوید.
– افزایش آسایش حرارتی
مهم ترین مزیت این سیستم، ایجاد شرایط دمایی متناسب با نیاز هر فضا است. دیگر لازم نیست یک اتاق به خاطر نیاز اتاق دیگر بیش از حد سرد یا گرم شود.
– صرفه جویی در انرژی
به دلیل کنترل مستقل زون ها، انرژی فقط در جایی مصرف می شود که واقعا نیاز وجود دارد. این موضوع در ساختمان های بزرگ تاثیر قابل توجهی بر هزینه ها دارد.
– کاهش تعداد تجهیزات
به جای نصب چند سیستم مجزا برای هر بخش، یک هواساز مرکزی با کنترل چند منطقه ای کفایت می کند.
– انعطاف پذیری بالا
در صورت تغییر کاربری فضاها، تنظیمات زون ها به راحتی قابل تغییر است بدون نیاز به تغییر اساسی در سیستم.
معایب و محدودیت های هواساز چند منطقه ای
با وجود مزایای زیاد، این سیستم بدون محدودیت نیست.
– پیچیدگی طراحی
طراحی هواساز چند منطقه ای نیاز به محاسبات دقیق و مهندسی حرفه ای دارد. هر خطای کوچک در طراحی می تواند عملکرد کل سیستم را مختل کند.
– هزینه اولیه بالا
هزینه خرید و نصب اولیه نسبت به سیستم های ساده تر بیشتر است.
– نیاز به نگهداری تخصصی
به دلیل وجود دمپرها، سنسورها و سیستم کنترل پیشرفته، تعمیر و نگهداری نیاز به نیروی متخصص دارد
کاربردهای هواساز چند منطقه ای
این سیستم بیشتر در ساختمان هایی استفاده می شود که فضاهای متنوع با نیازهای متفاوت دارند.
– ساختمان های اداری بزرگ
اتاق مدیران، سالن جلسات و فضاهای عمومی هرکدام نیاز دمایی خاص خود را دارند.
– بیمارستان ها و مراکز درمانی
کنترل دقیق دما و رطوبت در بخش های مختلف مانند اتاق عمل، بخش بستری و آزمایشگاه حیاتی است.
– هتل ها
هر طبقه یا حتی هر بخش از هتل می تواند به عنوان یک زون مستقل تعریف شود
– مراکز تجاری و پاساژها
فروشگاه ها، رستوران ها و فضاهای عمومی نیازهای تهویه متفاوتی دارند.
هواساز چند منطقه ای از نظر مصرف انرژی
از دیدگاه مهندسی انرژی، هواساز چند منطقه ای یکی از سیستم های نسبتا بهینه محسوب می شود، به شرطی که طراحی آن اصولی باشد. دلیل این موضوع آن است که سیستم فقط به اندازه نیاز هر فضا انرژی مصرف می کند.
با این حال، اگر تعداد زون ها بیش از حد زیاد باشد یا کنترل ها به درستی تنظیم نشوند، مصرف انرژی حتی می تواند از سیستم های ساده تر هم بیشتر شود. بنابراین کیفیت طراحی نقش کلیدی در بهره وری واقعی این سیستم دارد.
نقش سیستم کنترل در عملکرد هواساز چند منطقه ای
سیستم کنترل مغز متفکر هواساز چند منطقه ای است. بدون یک کنترلر دقیق و هوشمند، این سیستم عملا به یک هواساز معمولی تبدیل می شود. کنترلرها اطلاعات زیر را دریافت می کنند.
- دمای هر زون
- میزان رطوبت
- حجم جریان هوا
- وضعیت دمپرها
سپس بر اساس این داده ها، تصمیم می گیرند چه میزان هوای سرد یا گرم به هر منطقه ارسال شود.
آیا هواساز چند منطقه ای برای همه ساختمان ها مناسب است؟
پاسخ کوتاه این است: خیر. این سیستم بیشتر برای ساختمان های متوسط تا بزرگ توجیه اقتصادی و فنی دارد. در ساختمان های کوچک یا واحدهای مسکونی معمولی، استفاده از هواساز چند منطقه ای معمولا منطقی نیست و سیستم های ساده تر مانند اسپلیت یا فن کویل انتخاب بهتری هستند.
اما در پروژه هایی که تنوع فضا زیاد است و کنترل دقیق شرایط محیطی اهمیت دارد، این سیستم یکی از حرفه ای ترین گزینه ها محسوب می شود.
هواساز چند منطقه ای یک راهکار پیشرفته برای مدیریت هوشمند دما، رطوبت و کیفیت هوا در ساختمان های چندبخشی است. این سیستم با استفاده از یک دستگاه مرکزی و چند مسیر توزیع مستقل، امکان ایجاد شرایط متفاوت برای هر فضا را فراهم می کند.
اگرچه هزینه اولیه و پیچیدگی طراحی آن بالا است، اما در پروژه های بزرگ، مزایایی مانند صرفه جویی در انرژی، افزایش آسایش حرارتی و کاهش تجهیزات جانبی، این هزینه را کاملا توجیه پذیر می کند. به همین دلیل، هواساز چند منطقه ای بیشتر یک انتخاب مهندسی است تا صرفا یک تجهیزات سرمایشی یا گرمایشی ساده.
بیشتر بخوانید
تفاوت هواساز و فن کویل چیست؟ کدام برای ما مناسب تر است؟
سیستم سرمایش اتاق سرور با چیلر برای انواع رک
تفاوت هواساز خانگی و هواساز صنعتی در چیست؟ مهمترین تفاوت ها
